Toezichthouder
Een Toezichthouder in de zorg is meestal een lid van de Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen van een zorgorganisatie. Je bewaakt of het bestuur de organisatie goed aanstuurt en of de zorg veilig, toegankelijk en financieel verantwoord blijft. Je stuurt niet mee in de dagelijkse operatie, je houdt toezicht en je geeft advies.
De taken van een Toezichthouder zijn onder meer:
De kern is toezicht houden op beleid, kwaliteit en continuiteit, en het bestuur scherp houden. Je kijkt naar risico’s, keuzes en resultaten, en je weegt het publieke en maatschappelijke belang mee.
- Toezicht op kwaliteit en veiligheid van zorg, inclusief leren van incidenten en verbeterplannen.
- Toezicht op financiën, begroting, jaarrekening, investeringen en risicobeheersing.
- Toezicht op strategie, organisatieontwikkeling, personeelsschaarste en digitale transformatie.
- Werkgeversrol richting bestuur, zoals benoemen, beoordelen, belonen en eventueel schorsen of ontslaan.
- Toetsen of de organisatie voldoet aan wetgeving en governance afspraken, en of integriteit goed is geborgd.
- Contact met medezeggenschap, zoals ondernemingsraad en cliëntenraad, en aandacht voor signalen uit de organisatie.
Waar werkt een Toezichthouder
Je werkt bij zorgorganisaties die intern toezicht hebben ingericht, vaak omdat dit verplicht is of omdat de organisatie dit passend vindt bij haar governance.
- Ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra.
- Verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties.
- GGZ instellingen.
- Gehandicaptenzorg en jeugdzorgaanbieders.
- Eerstelijns en kleinschalige zorgaanbieders die onder de vergunning en toezichtregels vallen.
In de praktijk werk je samen met andere toezichthouders binnen de raad, met het bestuur, en vaak ook met commissies zoals een auditcommissie of kwaliteitscommissie. Naast interne toezichthouders bestaan er externe toezichthouders, zoals de IGJ en de NZa, dat is een ander type functie.
Wat verdient een Toezichthouder
Een Toezichthouder in een Raad van Toezicht is meestal geen werknemer in loondienst. Je krijgt een vergoeding, vaak als jaarbedrag. Als je dit omrekent naar een maandbedrag krijg je een indicatie, maar de uitbetaling kan per kwartaal of per vergadering gebeuren.
De NVTZ publiceert een adviesregeling voor maximale vergoedingen. Voor 2025 zijn dit de NVTZ adviesmaxima per WNT klasse, per jaar en omgerekend per maand:
| WNT klasse | Lid RvT, max per jaar | Lid RvT, indicatie per maand | Voorzitter RvT, max per jaar | Voorzitter RvT, indicatie per maand |
|---|
| I |
€ 11.040 |
€ 920 |
€ 16.560 |
€ 1.380 |
| II |
€ 13.360 |
€ 1.113 |
€ 20.040 |
€ 1.670 |
| III |
€ 16.080 |
€ 1.340 |
€ 24.120 |
€ 2.010 |
| IV |
€ 18.080 |
€ 1.507 |
€ 27.120 |
€ 2.260 |
| V |
€ 19.680 |
€ 1.640 |
€ 29.520 |
€ 2.460 |
In vacatures en profielschetsen zie je vaak een tijdsbesteding die grofweg uitkomt op ongeveer 100 tot 200 uur per jaar. De vergoeding hangt dan samen met de omvang en complexiteit van de organisatie en met je rol, bijvoorbeeld lid of voorzitter.
Aantal werkzaam in Nederland
Een hard totaal voor heel Nederland is lastig omdat niet elke raad en niet elke toezichthouder is aangesloten bij een vereniging. Wel is er een ondergrens beschikbaar: bij de NVTZ zijn meer dan 1300 raden van toezicht aangesloten, samen circa 5600 toezichthouders. Het werkelijke aantal ligt hoger omdat er ook niet aangesloten raden en toezichthouders zijn.
Welke opleiding heeft de Toezichthouder gevolgd
Er is meestal geen wettelijk verplicht diploma om Toezichthouder te worden. In de praktijk vragen organisaties bijna altijd een HBO of WO werk en denkniveau en ruime werkervaring, vaak in een vakgebied dat de raad nodig heeft.
- Veelgevraagde achtergronden: zorginhoud en kwaliteit, financiën en audit, HR en organisatie, juridisch en governance, ICT en digitalisering, vastgoed, of cliënt en maatschappij perspectief.
- Vaak gevraagd: ervaring met besturen of eindverantwoordelijkheid, en aantoonbare onafhankelijkheid en kritische oordeelsvorming.
- Regelmatig gewenst: een opleiding of leergang toezicht en governance, of bereidheid om die te volgen.
Hoe lang duurt de opleiding tot Toezichthouder
Omdat er geen vaste beroepsopleiding is, gaat het om het meest gebruikelijke traject richting HBO of WO plus aanvullende scholing.
- Route naar HBO: meestal HAVO of MBO 4 als instroom, daarna een HBO bachelor van 4 jaar.
- Route naar WO: meestal VWO als instroom, daarna een WO bachelor van 3 jaar en vaak een master van 1 tot 2 jaar.
- Aanvullende toezicht scholing: vaak een leergang van enkele dagen tot enkele maanden, naast het werk.
Het opleidingsniveau van een Toezichthouder is
HBO.
Enkele wetenswaardigheden over de Toezichthouder
- Intern toezicht is voor een deel van de zorgaanbieders gekoppeld aan vergunningregels. Per 1 juli 2025 is de grens voor een groep eerstelijns en kleinschalige zorgaanbieders verhoogd van meer dan 25 naar meer dan 50 zorgverleners. Voor bepaalde vormen van zorg blijft een lagere grens gelden.
- De Governancecode Zorg 2022 wordt breed gebruikt als normenkader voor goed bestuur en toezicht, met aandacht voor transparantie, aanspreekbaarheid, leren en verbeteren.
- De cliëntenraad heeft bij veel zorgorganisaties een bindend voordrachtsrecht voor ten minste één lid van het toezichthoudend orgaan, dit moet in de statuten zijn geborgd.
- Toezichthouden vraagt tijd. In profielschetsen wordt soms expliciet genoemd dat dit rond 200 uur per jaar kan liggen, afhankelijk van de organisatie en de portefeuille.
Extra informatie over de Toezichthouder
Andere benamingen:
- Lid Raad van Toezicht, voorzitter Raad van Toezicht.
- Lid Raad van Commissarissen, commissaris.
- Interne toezichthouder.
- Non executive director, toezichthoudend bestuurder, bij een one tier board model.
